Wie was Mostert van Mostertsdrift?

Wie was Mostert van Mostertsdrift?

Mostertsdrift se wingerd soos dit vandag lyk

Meer as 300 jaar terug het Jan Cornelis Mostert ‘n stuk grond gekoop langs die Eersterivier.

Mostertsdrift was een van Stellenbosch se eerste plase –  ‘n stuk vrugbare grond langs die boomryke Eersterivier.

Stellenbosch was toe nie veel meer as ‘n boerderygemeenskap nie – ‘n jaar na die dorp se stigting het agt gesinne ingetrek, en twee jaar later nog 15 of 16 boere. Binne 6 jaar het die meeste bekende plase in die dorp reeds bestaan (bv. Coetzenburg, Libertas, Vredenburg, Kromme Rivier, Nietvoorbij, Idasvallei en Welgevallen) .

Tydgenoot van Adam Tas

JC Mostert was een van die bekende name in die dorp se pioniersgeskiedenis. Hy was ‘n tydgenoot van Jan Jurgen Grimpe (Oude Libertas), Johannes Mulder (Muldersvlei) en Henning Hüsing (Meerlust). Meeste van hul het iewers op die Stellenbosch heemraad gedien (die ‘home council’), en baie van hul het ook deel uitgemaak van die burgermag.

Toe Simon van der Stel die dorpie besoek op sy verjaarsdag in 1686, het hy Jan Mostert aangestel as een van die vaandeldraers van die kompanie infanteriste. Gerrit van der Bijl was die kaptein en Henning Hüsing die luitenant. Vir die storie van hoe Hüsing en Adam Tas die opstand teen die goewerneur Willem Adriaan van der Stel gelei het – lees hier.

Eerste wyn op Mostertsdrift

Voor die einde van die 17de eeu is die eerste wyn op Mostertsdrift gemaak. Die plaas het bestaan uit 45 Morgen grond toe Jan Mostert dit gekoop het, dit is omtrent 38,5 ha.

Soos meeste plase in hierdie tyd het die grond ‘n paar keer van hande verwissel. Mostertsdrift se ou herehuis (manor house) is gebou deur Johannes Gerhardus Delport, wat die plaas in 1818 gekoop het. Later het Abraham Marais, die ouer broer van Jannie Marais die plaas gekoop. Die afstammelinge van die Marais familie het hier gewoon tot die laat 1990’s.

Stellenbosch het baie uitgebrei en die plase in die dorpskern moes plek maak vir behuising. Op die kaart van 1905 word daar reeds huisies aangedui in Mostertsdrift. Die area rondom die twee parallelle paaie, Jonkershoekweg en Van der Stelstraat, is tot vandag toe van die mees gewilde woonplekke op die dorp.

US restoureer die plaasopstal

Die oorblywende grond en die Mostertsdrift plaasopstal is in 1990 deur die universiteit gekoop en die plaasopstal is gerestoureer en hemeubileer. Vandag word Mostertsdrift gebruik as kantore vir STIAS (Stellenbosch Institute for Advanced Study).

‘n Paar jaar terug (2008) het STIAS besluit om ‘n wingerd te plant teen Jonkershoekweg, ’n unieke ‘dorpswingerd’ om die area se erfenis te vier. Hul verduidelik:

The aim of the vineyard on the corner of Marais Street and Jonkershoek road, is to remind people that Mostertsdrift was initially a wine farm, but it also points to new thinking and innovation.

Hierdie stukkie wingerd is opgedra aan Prof A.I. Perold, wat die Suid-Afrikaanse kultivar, Pinotage ontwikkel het.

Vir meer oor STIAS lees hier
Klik hier vir die storie van Karindal

Artikel en Fotos: Y Coetsee 2016
Bronne: Stellenbosch Drie Eeue (1979)
www.stias.ac.za

 


2 thoughts on “Wie was Mostert van Mostertsdrift?

  1. Pingback: Oude Libertas, Klein Libertas en Libertas Parva – wat is die verskil?

  2. Pingback: Stellenbosch - did you know? Die storie van die meulsloot -

Leave a Comment

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui